دربارهء ناسخ و منسوخ نيز ؛ الايضاح لناسخ القرآن و منسوخه ، مكى بن ابيطالب ، شرح كتاب الناسخ و المنسوخ شهاب الدين بحرانى ، الناسخ و المنسوخ ، ابو اسحاق بغدادى ، از منابع معتبر مىباشند . 7 . بررسى شأن نزول بررسى شأن نزول آيات در فهم معانى قرآن بسيار مؤثر است ؛ مثلا إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً منظور فتح مكه است ، يا صلح حديبيه ؟ اين عنوان در كلمات برخى از قدما به اسباب النزول تعبير شده است ، و آن عبارت از واقعه يا حادثه‌اى است كه يك يا چند آيه دربارهء آن نازل شده است . برخى بين شأن نزول و سبب نزول تفاوت قائل شده‌اند و گفته‌اند : شأن نزول دربارهء حل مشكلى است كه واقع شده است ، چه مربوط به زمان نزول باشد يا پيش از آن ، مانند داستان‌هاى انبيا پيشين و سبب نزول مربوط به حادثه‌اى است كه در زمان نزول اتفاق افتاده است . به اين نكته نيز بايد توجه داشت كه شأن نزول نمىتواند مخصص يك آيه باشد ، اگر چه آيه در يك مورد خاص نازل شده است اما مىتوان به مصاديق ديگر كه با آيه مطابق باشند سرايت داد ؛ زيرا عموم لفظ معتبر است ، نه خصوص مورد ( العبرة لعموم اللفظ لا بخصوص المورد ) ، مگر اين كه خود شأن نزول انحصار را بيان كند ؛ مانند آيهء تطهير كه منحصر در اصحاب كسا مىباشد . نكته قابل توجه اين كه بسيارى از روايات شأن نزول داراى ضعف مىباشند و لذا برخى از مفسران براى آنها اعتبار چندانى قائل نيستند ، شأن نزول در صورتى معتبر است كه از طريق قطعى ( خبر متواتر ، يا خبر واحد معتبر ) به اثبات رسيده باشد و مضمون آن با آيه يا آياتى يا شأن نزول ديگر متناقض نباشد . تفاسير روايى ، مرجع خوبى براى شأن نزول هستند ، مانند نور الثقلين ، البرهان ، الدرّ المنثور و نيز مجمع البيان . در خصوص اين موضوع كتاب‌هاى اسباب النزول ، واحدى نيشابورى ، اسباب النزول ،